Kokendwaterkraan vs waterkoker: gemak, energie en kosten eerlijk vergeleken

Gemak tegenover verbruik

Een kokendwaterkraan en een waterkoker leveren hetzelfde: kokend water. Het verschil is wanneer de energie wordt gebruikt. Een waterkoker verwarmt het water op het moment dat je het nodig hebt. Een kokendwaterkraan houdt een kokendwaterreservoir in de onderkast continu op temperatuur, ook 's nachts en als je op vakantie bent. Dat is waar de discussie over gaat.

Wat zegt Milieu Centraal?

Milieu Centraal rekent dat het warm houden van een kokendwaterkraan 90 tot 280 kWh per jaar kost. Bij een stroomprijs van 21 cent per kWh is dat €19 tot €60 per jaar, bovenop de energie om het water daadwerkelijk te koken. Een goed geïsoleerd reservoir verbruikt in stand-by ongeveer 10 W; minder zuinige modellen 20 tot 30 W.

Het advies is helder: in de meeste huishoudens is een kokendwaterkraan geen zuinige keuze. Alleen als je vaak een kleine hoeveelheid kokend water nodig hebt en anders standaard te veel water in de waterkoker zou doen, kan de kraan gunstig uitvallen.

De situatie waarin een combi-kraan wél zinvol is

Er is één belangrijke uitzondering: de combi-kraan die naast kokend water ook warm water levert. Als die een oude elektrische keukenboiler vervangt, verandert de rekensom. Milieu Centraal geeft deze vergelijking:

• elektrische doorstromer met een waterkoker voor kokend water: ongeveer 220 kWh per jaar;
• goed geïsoleerde combi-kokendwaterkraan: gemiddeld 290 kWh per jaar;
• close-in boiler met waterkoker: ongeveer 370 kWh per jaar;
• slecht geïsoleerde combi-kokendwaterkraan: ongeveer 480 kWh per jaar.

Een goed geïsoleerde combi doet het dus beter dan een close-in boiler met waterkoker. Een kraan die alleen kokend water geeft noemt Milieu Centraal een afrader, omdat je dan nog een apparaat nodig hebt voor warm water. Het meest duurzaam blijft warm water uit een warmtepomp of warmtenet, met een waterkoker voor kokend water.

Een rekenvoorbeeld van de fabrikant

De ANWB beschrijft op basis van opgaven van Quooker een huishouden van drie personen dat ongeveer 10 liter kokend water per dag gebruikt. Daarvoor is 423 kWh per jaar nodig om het water te verwarmen en 87,5 kWh om het op temperatuur te houden. Dat het verwarmen het grootste deel is, klopt met de logica: water koken kost hoe dan ook energie. Het verschil met een waterkoker zit vooral in de stand-byverliezen en in hoeveel water je te veel kookt.

Gemak, ruimte en veiligheid

Het voordeel van de kraan is direct merkbaar. Geen wachttijd, een vrij aanrecht en precies de hoeveelheid die je nodig hebt voor een kop thee, het blancheren van groente of het steriliseren van flessen. Wie veel kookt, waardeert dat.

Kokend water uit een kraan vraagt wel bewustzijn. Fabrikanten gebruiken een bediening met een extra handeling om per ongeluk tappen te voorkomen, maar het blijft verstandig om kinderen te leren dat deze kraan anders is. Een waterkoker heeft eigen risico's, zoals een snoer dat over de rand hangt. De Consumentenbond test waterkokers daarom onder meer op de temperatuur van de buitenkant en op elektrische veiligheid.

Soorten kokendwaterkranen

Niet elke kokendwaterkraan is hetzelfde, en dat maakt voor deze vergelijking veel uit. Er zijn grofweg drie varianten:

• Losse kokendwaterkraan: een aparte, vaak kleine kraan naast je gewone keukenmengkraan, die alleen kokend water geeft.
• 3-in-1-kraan: één kraan voor koud, warm en kokend water. Het warme water komt uit het reservoir of uit je gewone warmwatervoorziening, afhankelijk van het systeem.
• Uitgebreide systemen: kranen die daarnaast gefilterd, gekoeld of bruisend water leveren, met een extra apparaat in de onderkast.

Hoe meer functies, hoe meer apparaten er in de onderkast staan en hoe groter de kans op extra stand-byverbruik. Bekijk daarom per onderdeel wat de fabrikant opgeeft. Quooker noemt bijvoorbeeld 10 W stand-by voor zijn reservoirs en 5 W voor de aparte CUBE voor gekoeld en bruisend water.

Levensduur en vervanging

Een waterkoker is een relatief goedkoop apparaat dat je na een aantal jaren vervangt. Een kokendwaterkraan is een investering voor langere tijd, waarbij reservoir en kraan soms los van elkaar te vervangen zijn. Vraag bij aankoop naar de garantievoorwaarden en naar de beschikbaarheid van onderdelen en service.

Kosten en installatie

Een waterkoker koop je los en zet je op het aanrecht. Een kokendwaterkraan kost een veelvoud, en daarbij komen installatie, een geaard stopcontact in de onderkast en soms een nieuwe kraangatmaat in het werkblad. Reken ook op onderhoud: bij hard water bouwt kalk zich op in het reservoir. Het ontkalken van een waterkoker is daarentegen een kwestie van azijn of citroenzuur.

Slim gebruiken, wat je ook kiest

Met een waterkoker:

• kook alleen wat je nodig hebt; een kijkvenster met streepjes helpt;
• een kleine waterkoker is zuiniger als je meestal één of twee koppen kookt.

Met een kokendwaterkraan:

• kies een goed geïsoleerd model met een laag stand-byverbruik;
• zet het reservoir uit bij langere afwezigheid; Milieu Centraal noemt een besparing van 5,5 tot 16 kWh bij drie weken vakantie;
• let op de waterhardheid en volg het onderhoudsadvies.

Zo kies je

• Energie en kosten op één: kies een waterkoker.
• Oude keukenboiler vervangen: een goed geïsoleerde combi-kokendwaterkraan kan een verbetering zijn.
• Gemak en een vrij aanrecht: een kokendwaterkraan, met acceptatie van het extra verbruik.
• Al warm water uit een warmtepomp: een waterkoker is de duurzaamste aanvulling.

Kies je voor een kraan, vergelijk dan merken in Quooker vs Grohe Red vs Franke Minerva en lees de gids kokendwaterkraan kiezen.