Gunmetal of mat zwarte kraan: uitstraling, slijtage en onderhoud vergeleken

Kleur is één ding, coating is het andere

Bij een gekleurde kraan kijk je naar de kleur, maar het onderhoud en de levensduur hangen af van de manier waarop die kleur is aangebracht. Er zijn drie gangbare technieken:

• PVD-coating (Physical Vapour Deposition): in een vacuümkamer wordt metaal verdampt dat zich als een zeer dunne, harde laag aan de kraan hecht. Door de keuze van metalen en gassen ontstaan kleuren zoals messing, goud, gunmetal en zwart.
• Poedercoating: een laag kunststofpoeder wordt elektrostatisch aangebracht en in een oven uitgehard. Dat is een dikkere, polymere laag.
• Natlak: een vloeibare lak, vergelijkbaar met verf.

PVD is volgens de gangbare uitleg vele malen krasbestendiger dan poedercoating en verkleurt niet door UV of water. Poedercoating is betaalbaarder, maar kan bij intensief gebruik slijten of beschadigen.

Gunmetal wordt in sanitair bijna altijd als PVD aangebracht. Mat zwart komt in alle drie de technieken voor. Daarom is "gunmetal of mat zwart?" eigenlijk twee vragen: welke kleur wil je, en welke coating zit er op het product dat je overweegt?

Uitstraling

Gunmetal is een donkergrijze, metallic afwerking die tussen zwart en RVS in zit. De naam verwijst naar een bronslegering die vroeger voor kanonnen werd gebruikt; in de badkamer gaat het alleen om de kleur. Quooker omschrijft zijn gunmetal bijvoorbeeld als diep donkergrijs met blauwe ondertonen en een subtiele glans. Andere merken hebben warmere tinten. Gunmetal combineert goed met hout, natuursteen, beton, microcement en donkere tegels. Het trendthema gunmetal en donkere metalen laat zien hoe de kleur wordt toegepast.

Mat zwart is uitgesprokener. Op een witte wastafel of lichte tegel geeft het een sterk grafisch contrast, wat past bij industriële, Scandinavische en minimalistische interieurs. Ook douchewandprofielen en bedieningsplaten zijn in mat zwart verkrijgbaar, zodat je een badkamer gemakkelijk consequent kunt afwerken.

Een praktisch verschil: omdat de gunmetaltoon per merk verschilt, is het lastig om een kraan van het ene merk te combineren met een douche of accessoires van een ander merk. Koop daarom uit één serie of vraag kleurstalen op. Bij mat zwart is dat verschil meestal kleiner, maar ook daar kan de glansgraad per merk afwijken.

Kalk en vingerafdrukken

Mat zwart toont kalkvlekken en vingerafdrukken sneller dan chroom. Witte kalkranden vallen op een donkere, matte ondergrond meer op. Bij hard water betekent dat vaker afdrogen. Check de waterhardheid in je regio voordat je kiest.

Voor gunmetal vonden we geen onafhankelijke bron die de zichtbaarheid van kalk vergelijkt met mat zwart. Hoe sterk vlekken opvallen, hangt af van de toon, de glans en of het oppervlak geborsteld is. Bekijk een kraan daarom bij voorkeur in het echt, met water erop, voordat je kiest.

Schoonmaken: hier gaat het meestal mis

De grootste vijand van beide afwerkingen is niet het gebruik, maar het verkeerde schoonmaakmiddel.

• Reinig met water, milde zeep en een zachte doek.
• Droog de kraan na gebruik af. Dat voorkomt de meeste kalkvlekken.
• Gebruik geen schuurmiddelen, schuursponsjes of agressieve kalkreinigers.
• Vermijd bij PVD sterk zure en chloorhoudende middelen.

Bij mat zwart kan verkeerd reinigen de matte laag glimmend of grijs maken. Bij PVD kan een agressief middel de dunne laag aantasten. Voor algemene ontkalkingstips per afwerking zie de gids sanitair onderhouden en ontkalken.

Garantie op de afwerking: lees de voorwaarden

Fabrieksgarantie dekt meestal materiaal- en fabricagefouten, niet normale slijtage. hansgrohe sluit in de garantievoorwaarden bijvoorbeeld normale slijtage zoals krassen en schuren uit. Selsiuz schrijft in de servicevoorwaarden dat krassen op mat zwarte kranen sneller zichtbaar zijn en dat beschadigingen van de poedercoating tijdens gebruik niet onder de garantie vallen.

Dat maakt de vraag naar de coatingtechniek extra belangrijk. Vraag bij aankoop:

• Is de afwerking PVD, poedercoating of lak?
• Welke garantie geldt specifiek op de afwerking?
• Welke schoonmaakmiddelen adviseert de fabrikant?

De hele badkamer in één kleur

Een gekleurde kraan staat zelden alleen. Denk ook aan de douche, de afvoer, de bedieningsplaat van het toilet, het profiel van de douchewand en accessoires zoals handdoekhouders. Steeds meer fabrikanten bieden zulke onderdelen in dezelfde kleuren aan. TECE heeft bijvoorbeeld een brochure over PVD-afwerkingen voor bedieningsplaten en doucheprofielen. Bij Selsiuz heten de varianten Gun Metal en Sturdy Black; Quooker biedt zowel zwart als gunmetal. Stem de onderdelen vooraf op elkaar af, want een net afwijkende tint valt naast elkaar meer op dan een bewust contrast.

Keuken of badkamer?

In de keuken krijgt een kraan meer te verduren dan in de badkamer: pannen, vet, vaker aanraken en vaker schoonmaken. Daar telt de coatingtechniek nog zwaarder. Kies je in de keuken voor mat zwart, dan is een PVD-uitvoering de veiligste keuze. Ook voor kokendwaterkranen zijn beide kleuren verkrijgbaar, onder meer bij Quooker en Selsiuz. Meer over keukenkranen in de gids keukenkraan kiezen.

Zo maak je de keuze

• Je wilt een metallic, minder hard contrast: gunmetal.
• Je wilt een uitgesproken grafisch accent: mat zwart.
• Je wilt zo min mogelijk risico op beschadiging: kies PVD, ongeacht de kleur.
• Hard water en weinig zin in afdrogen: overweeg geborstelde of glanzende afwerkingen. Vergelijk ze in chroom vs messing vs zwart.