Microcement of tadelakt in de badkamer: verschillen, nadelen en onderhoud

Twee naadloze afwerkingen, twee chemische principes

Microcement en tadelakt worden vaak in één adem genoemd, omdat ze allebei een badkamer zonder voegen opleveren. Ook op SanitairTrends staan ze samen in het trendthema microcement en tadelakt. Toch zijn het heel verschillende materialen.

Microcement is een mengsel van cement, polymeren en fijne vulstoffen dat in dunne lagen wordt aangebracht, in totaal meestal enkele millimeters. In het Frans heet het vaak *béton ciré*. Volgens de Franse Wikipedia is dat een verzamelnaam voor decoratieve technieken met een gepigmenteerde mortel of beton, waarbij het "ciré" in de praktijk meestal een vernis is die het onderhoud vergemakkelijkt. Die toplaag is de bescherming: zonder sealer is de cementlaag poreus.

Tadelakt is een Marokkaanse glanspleister op basis van kalk. De naam komt van een Arabisch woord voor inwrijven of masseren. De pleister wordt aangebracht, met een gladde steen verdicht en gepolijst, en daarna behandeld met zwarte zeep op basis van olijfolie. De kalk en de zeep vormen samen kalkzeep, die slecht oplost in water. Daardoor wordt het oppervlak waterafstotend. Tadelakt werd volgens de Duitse Wikipedia traditioneel gebruikt om cisternes af te dichten en later in hammams.

Uitstraling

Microcement geeft een rustige, egale betonlook. Afhankelijk van de verwerking en de kleur oogt het industrieel, minimalistisch of warm. Omdat er geen voegen zijn, past het goed bij grote vlakken, een inloopdouche en zwevende meubels.

Tadelakt heeft een zachte glans en een gewolkt effect met kleurnuances, doordat het met de hand wordt gepolijst. Het kan rondingen volgen en wordt ook gebruikt voor wastafels en badkuipen. Het oogt ambachtelijker en minder strak dan microcement. Daardoor past het vooral in een wellness- of spa-sfeer; zie ook spa-badkamer en de gids wellness-badkamer thuis.

Kleur

Beide materialen worden met pigment gekleurd. Bij microcement gaat het om een gepigmenteerde mortel, waardoor je kleuren van lichtgrijs tot antraciet of warme aardetinten kunt kiezen. Tadelaktpoeder is van zichzelf lichtgrijs en wordt vóór het aanbrengen met pigment gemengd; volgens de Engelse Wikipedia is diep rood de traditionele kleur. Omdat beide materialen met de hand worden aangebracht, is geen enkel vlak exact gelijk aan een kleurstaal. Vraag daarom om een proefvlak op de echte ondergrond en beoordeel dat bij daglicht én bij de badkamerverlichting.

Verwerking: hier vallen de meeste beslissingen

Bij beide materialen bepaalt de verwerker het resultaat. Het verschil zit in wat er mis kan gaan.

Microcement is gevoelig voor de ondergrond. Werkt de ondergrond, bijvoorbeeld door een houten vloer of krimp in een nieuwe dekvloer, dan kunnen er scheurtjes ontstaan. Een onvoldoende of slecht aangebrachte sealer leidt tot vlekken. Een voordeel is dat microcement in veel situaties over bestaande, stabiele tegels kan worden aangebracht. Dat bespaart sloopwerk en levert weinig hoogteverlies op.

Tadelakt is zeer arbeidsintensief. Het verdichten en polijsten met een steen gebeurt in de juiste fase van het drogen, en dat vraagt ervaring. Volgens de Nederlandse Wikipedia vraagt het fragiele karakter van het materiaal bovendien zorgvuldig onderhoud. Kies daarom een stukadoor die aantoonbaar tadelakt-projecten heeft gedaan en vraag om referenties.

Waterdicht is niet hetzelfde als waterafstotend

Een veelgemaakte denkfout: omdat microcement en tadelakt water afstoten, zou de douche vanzelf waterdicht zijn. Dat is niet zo. Bij beide hoort in de douchezone een waterdichte laag onder de afwerking, met afdichtingsband in hoeken en rond doorvoeren zoals de afvoer en de kraan. Lekkages ontstaan meestal op die aansluitingen, niet in het vlak.

Let ook op de afvoer. Een naadloze vloer combineert goed met een douchegoot, omdat de vloer dan maar in één richting op afschot hoeft. Meer daarover lees je in douchegoot vs douchedrain.

Onderhoud en nadelen

Microcement maak je schoon met pH-neutrale reinigers. Vermijd schuurmiddelen, want die beschadigen de sealer. De sealer slijt, vooral op de vloer en in de douche. Laat hem daarom periodiek controleren en waar nodig bijwerken. Kalkvlekken blijven op de toplaag liggen en zijn met een droge doek na het douchen grotendeels te voorkomen.

Tadelakt reinig je met zwarte zeep. Gebruik nooit azijn, citroenzuur of kalkreinigers: die lossen de kalk op en maken het oppervlak dof en kwetsbaar. Dat is lastig in gebieden met hard water, waar je juist geneigd bent kalk weg te poetsen. Tadelakt moet ook periodiek opnieuw met zwarte zeep worden behandeld.

Het eerlijke beeld: beide afwerkingen vragen meer aandacht dan geglazuurde tegels. Wie een onderhoudsarme badkamer wil, kijkt beter naar grootformaat tegels met weinig voegen. Zie ook de gids badkamertegels kiezen.

Prijs

We noemen bewust geen bedragen. De kosten hangen sterk af van de oppervlakte, de ondergrond, de hoeveelheid voorbereidend werk en de vakman. Vraag bij beide technieken meerdere offertes aan en laat daarin apart vermelden: voorbereiding van de ondergrond, de waterdichte laag, het aantal lagen, de sealer of nabehandeling en het onderhoudsadvies.

Zo maak je de keuze

• Strakke betonlook en renovatie over bestaande tegels: microcement.
• Natuurlijke, zachtglanzende wanden met rondingen: tadelakt.
• Weinig tijd voor onderhoud: microcement met een goede sealer, of tegels.
• Hard water en neiging om kalk te bestrijden met zure middelen: wees voorzichtig met tadelakt.
• Altijd: laat de waterdichting in de douchezone apart beoordelen.